خانه / بایگانی برچسب: یادداشت (صفحه 5)

بایگانی برچسب: یادداشت

ادبیات ورزشی

ادبیات ورزشی تحلیل مسابقه‌ی فوتبال نیست، بلکه نگاهی عمیق، انسانی و اجتماعی به ماهیت ورزش دارد، جایی که ترس، نفرت، خـشم، لذت، اشک و لبخند، تحقیر و تمجید، همه و همه، با فاصله‌ی کمی از یکدیگر قرار می‌گیرند و تصویری زیبا را رقم می‌زنند، تصویری خاطره‌انگیز که قطعاً نمی‌توان آن را از پیکسل‌های تلویزیون تماشا کرد.

ادامه نوشته »

مشتاقی و مهجوری

گام نخستِ بازاندیشی در ادبیات انقلابْ انقلاب در ادبیات است. این نوع انقلاب یعنی بازنگری ماهوی در معنای ادبیات. از این گذار، پرسش اساسی روشن می­شود: ادبیات چیست و حد و رسم آن کجاست؟ ادبیات، در شکل اولیه‌ی خود، مرحله­ای پس از زبان است که مانند آن بر پایه‌ی واژه و متن استوار شده، حیطه‌ی نفوذش معانی و مفاهیم است؛ مفاهیم یعنی همه‌ی آنچه در ذهن می­گذرد، یعنی سوبژکتیویته.

ادامه نوشته »

دین پسربچه‌ها

تا اوایل قرن بیستم، اندیشمندانْ زبان را وسیله‌ای برای بیان واقعیت‌ها می‌دانستند، اما مطالعه‌ی فلسفه‌ی زبان و مباحث هرمنوتیک نشان داد زبان است که واقعیت‌ها را می‌سازد. اگر این سخن لویی آلتوسر را بپذیریم که ساختار ایدئولوژی مانند ساختار زبان است، می‌توانیم بگوییم ما با زبان و در زبان، ایدئولوژی خود را به دنیای اطرافمان تحمیل می‌کنیم.

ادامه نوشته »

نوشتاری مکتوب بر ستارگان

از مدت‌ها پیش، داستان علمی ـ تخیلی منبع خوبی هم برای علاقه‌مندکردن افراد به مقوله‌ی مذهب و هم برای اهانت و مورد هجمه قراردادن دین به‌حساب می‌آمد. در یک سو با داستان‌هایی رو‎‌به‌رو می‌شویم که سؤالاتی درباره‌ی ذات خداوند و جهان مطرح می‌کنند و در سوی دیگر، داستان‌های شهرفرنگی و خیالی‌ای را به گونه‌ای تصویر می‌کنند که به‌نظر می‌رسد شرحی دور [از واقع] از بنیان‌های تحکیم‌یافته‌ی ایمان ارائه می‌دهند.

ادامه نوشته »

چرایی محبوبیت جلال در افغانستان

هنگامی که چاپ نخست کتاب «غرب‌زدگی» نوشته جلال آل‌احمد به کابل آمد، بسیاری از روشنفکران را به هیجان آورد. در دهه ۴۰ که دهه بسیار عجیبی در تاریخ معاصر افغانستان است، تمام درس‌خوانده‌ها و روشنفکرها در دو جبهه بسیج شدند؛ یکی جبهه جناح چپ بود که در آنجا حزب «دموکراتیک خلق» و حزب «شعله جاوید» جا گرفته بودند و در جناح راست که عناصر مذهبی در چارچوب نیمه‌سازمانی به نام «جوانان مسلمان» تجمع کرده بودند. هر دوی این گروه‌ها تصادفاً به جلال آل‌احمد علاقه‌مند بودند.

ادامه نوشته »

مستند‌نگاری؛ آوردگاه سهل و ممتنع

«مستند‌نگاری» در پیوند و ترکیب موزون تاریخ و ادبیات شکل می‌گیرد و تصویری ساختارمند می‌سازد، بی‌واسطه‌ی خیال از نوع داستانی آن و متعهد به راستی در روایت ــ ترکیبی به‌ظاهر سهل و به‌غایت ممتنع؛ سهل از آن رو که هر کسی هر آنچه را دیده و شنیده می‌تواند بنویسد و ممتنع از آن جهت که بسیاری از قلم‌ها در آغاز یا میانه‌ی راه از پرداخت به اسناد تاریخی درمی‌مانند و به مقصود نمی‌رسند.

ادامه نوشته »

مرزبانان زبان

خوب است از واقعیت‌ها شروع کنیم. مشکل بزرگ برخی از ما این است که با پناه‌بردن به اسطوره و افسانه و شعار، واقعیت‌ها را از یاد می‌بریم و با ازیادبردن واقعیت‌ها برای مشکلات موجود، راه‌حل مناسبی پیدا نمی‌کنیم.

ادامه نوشته »

طلبه‌ای درون جلال

شخصاً از کسانی که دوران کوتاه طلبگی جلال را برجسته می­سازند نپرسیده­ام که دقیقاً منظورشان چیست، اما می­توان حدس زد شخصیتی مثل جلال به همان ترتیب که در میان غیرمذهبی‌ها جذابیت داشته، در میان مذهبی­ها هم این‌گونه بوده، و برای همین مذهبیان نشانه­ای می­جویند که تعلق خاطرشان به جلال را مستند کنند...

ادامه نوشته »

سخن دبیر پرونده

به‌تازگی چاپ ششم رمان شب ممکن، نوشته‌ی محمدحسن شهسواری، به همت نشر چشمه به بازار نشر عرضه شده است. با وجود گذشت هشت سال از اولین نوبت چاپ این رمان ۱۶۰صفحه‌ای، هنوز از آن به منزله‌ی یکی از دقیق‌ترین رمان‌های مهندسی‌شده و نمونه‌ی قابل‌دفاع آثار داستانی پست‌مدرن در زبان فارسی یاد می‌شود.

ادامه نوشته »

بازگشت اصحابِ کهفِ شعر

دهه‌ی هفتاد که به‌پایان رسید، نسل شاعران صاحب‌نام دهه‌ی شصت و پیش از آن از یک سو و نسل تازه‌ی جویای نام از سویی دیگر، کمر بستند بر برچیدن نشانه‌ها و رویدادها و آثاری که از جریانی به‌جا مانده بود که در زمان حاکمیت رسانه‌ای‌اش، نه صاحب‌نامان را به رسمیت …

ادامه نوشته »

یک هیچ‌انگاری به‌دردبخور

زمانی فرامی‌رسد که داستان‌نویس، از دست قالب‌های دست‌وپاگیر داستان‌نویسی، نمی‌داند چطور حرفش را بزند یا نمی‌تواند به هیچ شکلی یک سوژه‌ی روایی بسازد که بتواند موضوع ذهنی او را روایت کند. این مواقع، یا قلم را می‌گذارد و سعی می‌کند بدون نوشتن با موضوع کنار بیاید یا عکس آن عمل می‌کند

ادامه نوشته »

جنگ جهانی چرنوبیل

۲۶ آوریل ۱۹۸۶ حادثه­ای رخ داد: «در ۲۹ آوریل، دستگاه‌ها سطوح بالایی از تشعشعات رادیواکتیو را در لهستان، آلمان، اتریش و رومانی نشان دادند؛ در ۳۰‌ آوریل، در سوئیس و شمال ایتالیا؛ اول و دوم مه ‌در فرانسه، بلژیک، هلند، بریتانیا و شمال یونان؛ و سوم مه در کویت و ترکیه و… ذرات فراری …

ادامه نوشته »