خانه / بایگانی برچسب: فلسفه

بایگانی برچسب: فلسفه

«شیزوفرنی، درست همانطور که گفته بود»

«شیزوفرنی درست همانطور که گفته بود»، عنوان فصل ششم کتاب «مرشد و مارگاریتا» است. اما چرا باید بگوید شیزوفرنی؟ و اصلا او کیست که گفت شیزوفرنی؟ و اصلا شیزوفرنی چیست؟ بگذارید از قبل‌ترش بگویم؛ یعنی بعدترش. وقتی که همهی سرها از در و پنجرهی خانه‌ها بیرون آمده و همه از …

ادامه نوشته »

«جن» در داستان فارسی به مثابه‌ی فقر اندیشه

به نظر می‌‌رسد «جوزف نای» در کتاب معروفش «قدرت نرم»، فریب پیش‌‌بینی‌‌های اقتصاد جهانی در حوالی ۲۰۵۰ را نخورده است. به زعم او حتا اگر چین و امریکا و هند، در سی و اندی سالی که در پیش روست قدرت برتر اقتصادی جهان باشند، اروپا همچنان خاستگاهِ قدرت نرم است. …

ادامه نوشته »

غلام خانه‌های روشن

«احساس دائمی‌ام این بود در یک جهان تقریبا گود و تاریک هبوط کرده‌ام.» غزاله علیزاده خلق اولین داستان خودش در سن چهارده سالگی را مدیون این احساسِ عجیب می‌دانست. احساسی که اگرچه منشااش پیدا نبود، اما «واقعا با آن درگیر بود». با تلاش‌های مادر شاعرش منیرالسادات سیدی بود که آن …

ادامه نوشته »

مرثیه‌ای بهاری برای فیلسوف

ناراحت نیستم از مرگ داریوش شایگان. و چرا اصلاً باید ناراحت بود!؟ روزی باید رفت و شایگان هم رفت. یکی در همان دمِ زاده شدن و یکی هم مثل فیلسوف ما در هشتاد و چند سالگی. همه می‌روند، همه می‌رویم. و من هنگامی که به زندگی (و همچنین مرگ) شایگان …

ادامه نوشته »

جهان انسانی آشوب‌ناک است

گفت‌وگو با خشایار دیهیمی قرار بود زودتر از این‌ها در الف‌یا منتشر شود. میانه‌های پاییز. اگر مرگ اهل گفت‌وگو بود همین اتفاق می‌افتاد. نبود و نشد. داغ نازنین دیهیمی بازبینی این گفتگو توسط پدر را از پاییز تا آخرین روزهای زمستان به تأخیر انداخت. چند روز پیش از مرگ نازنین …

ادامه نوشته »

نقش و تأثیر جهان‌بینی فلسفی بر داستان‌نویسی

جهان‌بینی بدین معناست که ذهن ما دنیای پیرامون را چطور ارزیابی می‌کند و چگونه شناختی نسبت به آن دارد. همۀ ما جهان‌بینی‌‌ای داریم و تقریبا انسان بدون جهان‌بینی معنا ندارد؛ لیکن برای به‌وجود آوردن یک متن، به‌ویژه یک متن داستانی، لازم است جهان‌بینی مشخص و تعریف‌شده‌ای داشته باشیم. داستان‌نویس ناچار …

ادامه نوشته »

از رئالیسم تا مدرنیسم (۱): ریشه‌های فلسفی رئالیسم

مدرنیسم را که همزمان با شکل‌گیری سمبولیسم در جهان فرانسوی‌زبان، در بریتانیا و آمریکا ظهور کرد، واکنشی در برابر رئالیسم در ادبیات دانسته‌اند. اصیل دانستن واقعیت و دغدغۀ محاکات که از «بوطیقا»ی ارسطو همواره به اشکال گوناگون در قلمرو فلسفه و زیباشناسی سیطره داشته است، از نیمۀ قرن نوزدهم میلادی …

ادامه نوشته »

اونامونو: دن‌کیشوت فیلسوف

میگل د اونامونو، متفکر و نویسنده، از معروف‌ترین اندیشمندان فلسفه و ادبیات اسپانیا در قرن‌های نوزدهم و بیستم است. او نه تنها در ادبیات خصوصاً در رمان تجربی و تغزل جدلی صاحب‌سبک است، بلکه در آرای فلسفی خود نیز مبدع رویکردی جدید به مکتب اگزیستانسیالیسم است. آرای اونامونو فاقد وحدت و انسجام منطقی است، با این حال منعکس‌کننده‌ی لحظات ژرف زندگانی اوست.

ادامه نوشته »