خانه / بایگانی برچسب: شعر (صفحه 5)

بایگانی برچسب: شعر

خط قرمز فرم، روی مشق تخیّل

زبان‌زد نانوشته‌ای هست که می‌گوید: «سومین کتاب هر شاعر، محک پختگی اوست و شعر شاعر را تازه می‌توان بر اساس آن قضاوت کرد». درست نمی‌دانم سروکله‌ی چنین متر و معیاری از کجا پیدا شده و بر چه بنیانی. امّا آن را تا به حال از دهان سه چهار شاعر سن‌وسال‌دار ـ از جمله از گل‌رخسار صفی؛ شاعر تاجیک ـ شنیده‌ام.

ادامه نوشته »

روی ریسمان شعر

گمان نمی‌کنم کسی در این اصل تردید داشته باشد که دهه‌ی هفتاد برای غزل، دهه‌ی ویژه‌ای بود؛ دهه‌ای که در آن غزل فارسی پس از مدّتی زخم زبان خوردن، خود را بازیافت و سفر دوباره‌ای به سوی درخشش آغاز کرد. البتّه افتخار این درخشش و اوج گرفتن، به تمامی از آن شاعرانی نیست که در دهه‌ی هفتاد فعّالیت جدّی خود را آغاز کردند؛ بلکه بخش مهمّی از آن مرهون بروز و ظهور آثاری‌ست که در دهه‌های پیش خلق شده و فرصت اظهار نیافته بودند.

ادامه نوشته »

نقش خواننده در شعر وطن‌خواه ۲

شاعر کتاب «روی ساقه‌ی ترخون» در مجموع سعی کرده است با نشان‌دادن و معرّفی زمان، مخاطب را در یک محدوده‌ی زمانی خاص و در فضایی مشخّص و معیّن قرار دهد و او را همان‌جا نگه دارد. امّا در مجموعه جلوتر که می‌رویم، با تکرار واژه‌هایی محدود شعرش را یک‌نواخت و شگردش را قابل پیش‌بینی می‌بینیم و حتّی می‌توانیم بگوییم در بسیاری مواقع دستش و ترفندش برای خواننده‌ی حرفه‌ای‌تر رو می‌شود و عناصرش خسته‌کننده.

ادامه نوشته »

نقش خواننده در شعر وطن‌خواه ۱

در ابتدا و قبل از وارد شدن به بحث، باید با احترام فاصله‌ای گذاشت بین غزل‌هایی که حمیدرضا وطن‌خواه و چند تن انگشت‌شمار دیگر در پی ارائه‌ی آن‌اند و انواع غزلی که امروزه به وفور شاهد آنیم. تفاوت اصلی و بارز، وجه هنری‌بودن این نمونه‌هاست.

ادامه نوشته »

وطن‌خواه؛ شاعر غزل‌های نوآیین

حمیدرضا وطن‌خواه برای مخاطبان پی‌گیر غزل معاصر در دو دهه‌ی گذشته، نامی آشناست؛ شاعری که با غزل‌های خاص و نوآیینش شناخته می‌شود. پس از دوازده سال سکوت، دومین و سومین مجموعه از سروده‌های او سال گذشته در قالب دو عنوان کتاب تازه در دست‌رس علاقه‌مندان شعر معاصر قرار گرفت؛ مجموعه غزلی با نام «روی ساقه‌ی ترخون» و «شیر سنگی خواجو» مجموعه‌ای از رباعی‌هایش.

ادامه نوشته »

پدیدارسازی اشیا و رویدادها

هنر، تکلیفی جز به نمایش گذاشتن اشیا و واقعیت­ها ندارد و پدیدارسازی هنری نه به معنای آفرینش اشیاء و حقایق که به معنای آشکارسازی پدیده­هایی است که یا دیده نشده­اند یا به درستی دیده نشده­اند. تکلیفی که دیگران را هوشمندانه به دوباره­بینی و دوباره­خوانی مصداق و مفهوم اشیاء و رویدادها دعوت می­کند.

ادامه نوشته »

سوگند من به نام شماست

‌یادداشت حاضر نقد و تحلیلی است بر کتاب «سوگند من به نام شماست» که مجموعه مدایح و مراثی مذهبی سهیل محمودی است. ابتدا فصول ده‌گانۀ کتاب که شعرهایی با قالب‌ها و فضاهای مختلفند بررسی شده‌اند و بر اساس قراین زبانی، تلاش شده تقدم و تأخر سروده‌ها مشخص شود. سپس شیوۀ استفاده از آرایه‌های بیانی و بدیعی در اشعار مورد بررسی قرار گرفته است.

ادامه نوشته »

شاید به بهانه ادبیات

درست یادم نبود چه سالی بوده (البته روز و ماهش را مطمئن بودم؛ چون آن اتفاق فقط یک بار افتاد؛ به مناسبت سالگرد انتشار روزنامه همشهری. پیشنهاد دادم که یک صفحه از ویژه‌نامه سالگرد را به نظرسنجی از اهالی هنر و ادبیات اختصاص بدهیم و پذیرفته شد.

ادامه نوشته »

تجربه شعر شاعران جوان در عراق

در عراق، شعر دهان به دهان می‌چرخد، از مادرى که براى کودکش لالایی می‌خواند تا پیرمردى که شبانه در کافه‌ها با دوستانش زمزمه می‌کند یا آن جوان ساده که کار می‌کند تا کمک‌حال خانواده‌اش باشد. همه آنها مى‌توانند شعر را بنویسند و شعر را دوست داشته باشند. یک عراقى، یک عاشق ابدی است؛ یک نویسنده که با هر متنی ماجرایی و خاطره‌ای می‌سازد و این مرا یاد کلماتى از شاعر بزرگ فلسطین، محمود درویش، مى‌اندازد که می‌گفت: «اگر می‌خواهى شاعر باشى، عراقى باش»

ادامه نوشته »

پیراهن زنانه­‌ی شعر

ادبیات نهادی مستقل از جامعه­ی زمانی خویش نیست و نمی­توان برای این نهاد اجتماعی، تفردی در نقش و فعلیت آن، خارج از کنش­های ساختاری آن عصر متصور شد و البته حقیقت متکثر در آثار ادبی هم جز با به نمایش گذاشتن این کنش­ها متجلی نمی­گردد. ادبیات در سرزمین ما بنا به روایت آثار بازمانده، آن چنان از هویتی مردانه برخوردار بوده است که در بستر آن نمی­توان نهادی زن محور که فرصت ابراز قابلیت­‌های زنانه را فراهم آورد کشف نمود.

ادامه نوشته »

تصنع در عاشقانگی

همانگونه که در ابتدای نوشته آمد صرافان همه ی گونه های شعر را آزموده است. با وجود مواردی که گفته شد از نظر نگارنده شعرهای مذهبی و حتی ترانه های صرافان که برخی محتوایی مناسب  دارند به طور کلی از شعرهای عاشقانه ی صرافان رستگارترند. زیرا شاعر در این نوع …

ادامه نوشته »

سختیِ سهل‌انگاری

بررسی کارنامه ی ادبی قاسم صرافان نشان می دهد که او تقریبا در همه ی بخش های معمول شعر فعال بوده است. مخاطبان شعر، او را با شعرهای مذهبی اش شناخته اند اما با فاصله ای کم شاهد تلاشهای او در حوزه ی شعر عاشقانه، اجتماعی، طنز و حتی سیاسی نیز بوده اند.

ادامه نوشته »