خانه / بایگانی برچسب: داستایفسکی

بایگانی برچسب: داستایفسکی

عادت می‌کنیم

با خواهر و برادر کوچک‌ترم توی هال خوابیده بودیم و صدای پچ‌پچ خواهر بزرگ‌ترم و مامان و بابا، قاطی صدای رادیو از توی پذیرایی می‌آمد. خواب‌آلود بلند شدم و رفتم کنارشان. نشسته بودند کنار سفره‌ی هفت‌سینی که مامان، شب قبل توی اتاق پذیرایی روی زمین انداخته بود. این قدیمی‌ترین تصویری …

ادامه نوشته »

جهان انسانی آشوب‌ناک است

گفت‌وگو با خشایار دیهیمی قرار بود زودتر از این‌ها در الف‌یا منتشر شود. میانه‌های پاییز. اگر مرگ اهل گفت‌وگو بود همین اتفاق می‌افتاد. نبود و نشد. داغ نازنین دیهیمی بازبینی این گفتگو توسط پدر را از پاییز تا آخرین روزهای زمستان به تأخیر انداخت. چند روز پیش از مرگ نازنین …

ادامه نوشته »

ادبیات، مخمصه، رهایی

ویتگنشتاین گفته بود که وظیفۀ فلسفه، نشان دادن راه خروج (بخوانید رهایی) به مگس گرفتار در بطری است. حالا فلسفه را برداریم و بنویسم‌ ادبیات یا داستان یا رمان؛ یا نه، بنویسیم هنر، نقاشی، سینما و حتی بنویسیم دوستی یا حتی آشپزی، قدم زدن در خیابانی پردرخت، پک زدن به …

ادامه نوشته »

خانه سیاه‌تر شده است

شخصیت شهاب در (باز)روایت فیلم «پل خواب»، اولین نویدبخشی اکتای براهنی در مقام فیلم‌ساز، از شخصیت راسکولنیکفِ «جنایت و مکافاتِ» داستایوفسکی یک انسان مثله‌شده است که بی‌پناه و بدون هیچ اصل یا قاعده‌ای در کشاکش زمانه‌ای بی‌رحم و بی‌پروا دست به کنش می‌زند، زمانه‌ای که برای او هیچ‌گونه فضیلتی یا …

ادامه نوشته »

دلهره نهایی پای چوبه‌ی دار

وقتی با دفترش تماس می‌گیرم ظاهرا منشی‌اش نیست و خودش جواب می‌دهد. می‌گویم: «می‌خواهم در رابطه با داستایوفسکی و کتاب‌تان که نشر هرمس منتشر کرده، «داستایوفسکی: آثار و افکار» با شما صحبت کنم». کنجکاو می‌شود و از تحصیلات خودم و آثاری که از خودش خوانده‌ام و آثار ادبی روس و …

ادامه نوشته »

ابرهای کت و شلوارپوش

اصطلاح «عصر نقره‌ای» در دهه‌ی۳۰‌ عصر بیستم، توسط یکی از همفکرانِ گومیلوف به نام اوت سوپ در مقایسه با «عصر طلایی» به‌کار گرفته شد؛ اصطلاح «عصر طلایی» منعکس‌کننده‌ی دوران شکوفایی ادبیات و هنر روسی در عصر ۱۹ بود. از اواخر عصر ۱۹ تا انقلاب ۱۹۱۷، که به عصر نقره‌ای معروف …

ادامه نوشته »

نویسنده حقیقت را می‌بیند، اما صبر نمی‌کند

برادران زاهد و دیوانه نام پرونده‌ی ویژه‌ی الفیا در هفته‌ی پیش روست. به بهانه‌ی سالروز تولد فئودور داستایوفسکی بزرگ و سال‌مرگ نیکلاویچ تولستوی بزرگ. ابر نویسندگانی که به گمانم پیش از هبوط از میان گزینه‌های پیامبری و فیلسوفی و عارفی هیچ‌یک را انتخاب نکردند و نویسندگی را برگزیدند- اگر به …

ادامه نوشته »

هراس ابدیت

بسیاری از فلسفه‌نخوانده‌‌های تحصیل‌کرده در ایران، مسائل اگزیستانسیال را با «یالوم» و کتابش، روان‌درمانی اگزیستانسیال، شناختند و به آن علاقه‌مند شدند و بنابراین رنگ تفکر یالوم و نوع مواجهه‌ی او با  مسائل اگزیستانسیال بر ذهنیت ایشان از این دست مسائل نشسته است. در مجموعه گفتگوهای «دغدغه‌های وجودی ما» قصد داریم …

ادامه نوشته »

ابله، ظهور مسیح در دنیای رمانتیک

قسمت اول: داستایوفسکی  وقتی دختران ژنرال اپانتچین از شاهزاده میشکین می‌خواهند که داستان عشق خود را بگوید، این مرد «ابله» در پاسخ می‌گوید: «اما من عاشق نبودم و به طرز دیگری خوشبخت بودم». اما این طرز دیگر چیست؟ در جایی که خوشبختی را با عشق گره می‌زنند، چگونه می‌توان به …

ادامه نوشته »

زبان، قدرت و باقی قضایا

سه سال پیش دعوت شدیم به همایشی ادبی در «آستراخان» روسیه، همایش ادبی کشورهای حاشیه‌ی خزر. همه‌ی این کشورها (به یک معنا همه‌ی کشورهای شوروی سابق) یا زبان اولشان روسی است یا زبان دوم. یعنی اگر کسی روسی بلد باشد در این کشورها با مشکل ارتباط زبانی مواجه نمی‌شود. نشست …

ادامه نوشته »