بیایید حرف بزنیم

به بهانۀ حرف‌هایی دربارۀ هوشنگ گلشیری

ادبیات به اسطوره‌سازی و قدسی سازی و قدیس پروری نیاز ندارد. از نیازِ نداشته هم که بگذریم چنین سودای ناسخته و رؤیای خامی تحقق‌پذیر نیست. سودازدگان یکی دو قرن دیر به نخ تاریخ کوک خورده‌اند. آنان که ردای آسمان را قرن‌ها به دوش داشتند سال‌هاست که روی خاک زمین آکادمی‌ها و پژوهشگاه‌ها سر به بالین می‌گذارند. چه رسد به آنان که از خاک برآمده‌اند. زماننا هذا دوران کشف است نه دوران ستر. زمانۀ میل به‌وضوح و شفافیت است نه ابهام و مه زدگی و غبارآلودگی.  راز آلوده سخن گفتن،  محو و بی‌معنا و پیچ‌درپیچ از واژه‌ها نخ ساختن و به بهانه‌های مختلف از  نقد گریختن کسی را اسطوره نمی‌کند؛ نهایت امر از او چهره‌ای در غبار می‌سازد.

«حرف‌هایی درباره هوشنگ گلشیری» با این ایده شکل‌گرفته‌اند که حرف‌های پراکنده و رها درباره گلشیری از زبان خودش و دیگران یک‌بار کنار هم جمع شوند و از نو بازشنیده و بازخوانی شوند. این حرف اول است نه حرف آخر. منتقد، پژوهشگر و صدالبته خواننده به‌جای آنکه مقهور نام و عنوان نویسندگان باشد باید بر آن‌ها مسلط باشد؛ صفرتا صد زندگی ادبی یک نویسنده را بداند؛ مواضع و دیدگاه‌های ادبی و سیاسی او را در کمترین زمان مرور کند و بر اساس مبناهایی که هر خواننده یا پژوهشگری برای خودش دارد درباره نویسنده تصمیم بگیرد. در سخت کردن دسترسی به پروژۀ نویسندگان نوعی انحصارطلبی وجود دارد. بعضی از نویسندگان برای بعضی دیگر بیشتر کارکرد امامزادگی دارند تا ثمرۀ ادبی و فرهنگی. ما در الف‌یا بر این باوریم ادبیات (و صدالبته غیر از ادبیات) امامزاده نمی‌خواهد و امامزاده‌های ساخته‌شده هم متولی نمی‌خواهند.

حرف‌ها در درجۀ اول اهمیت نیستند. همین‌که می‌شود دربارۀ گلشیری حرف زد اهمیت دارد. گلشیری خودش را ولی‌فقیه ادبیات می‌دانست. گلشیری فکر می‌کرد دربارۀ ولی‌فقیه نمی‌شود حرف زد. شاید هم فکر می‌کرد ولی‌فقیه با مخالفانش می‌تواند زنجیره‌ای از برخوردهای سخت داشته باشد. متأسفانه و صدالبته خوشبختانه گلشیری در این امر اشتباه کرده بود. خواندن و شنیدن «حرف‌هایی دربارۀ هوشنگ گلشیری» را که به همت جمعی از نویسندگان و پژوهشگران فراهم‌شده است به شما پیشنهاد می‌کنم. بیایید حرف بزنیم. همین.

همچنین ببینید

الفیای تازه

    الفیا، الفیای زندگی است؛ الفیای پرسش و الفیای چالش. چالش‌های امروزِ دنیای ادبیات. …

یک دیدگاه

  1. بیایید حرف بزنیم؟ یا بیایید فقط من و افراد گلچین من که حقوق بگیر نشریه اند حرف بزنند؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *