خانه / یادداشت / به انجمن صنفی کارگری داستان‌‌نویسان کمک کنیم

به انجمن صنفی کارگری داستان‌‌نویسان کمک کنیم

در روزهای پایانی سال نود و شش، شاهد صدور دو پیام از سوی انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان تهران بودیم. نامه‌‌‌‌هایی که محتوای قابل اعتنا و در خوری داشتند اما سبک نگارششان با نام انجمن صنفی داستان نویسان تهران، ناسازگار می‌‌نمود. اگرچه درباره‌‌ی ماهیت چنین انجمنی، اختلاف نظرهایی وجود دارد اما باید به عنوان «داستان‌نویسان تهران» احترام گذاشت و از انتشار نوشته‌‌هایی سرشار از نادرستی‌‌های نگارشی و ویرایشی، تحت لوای این نام پرهیز کرد.

متن اصلی نامه‌‌ی نخست:

جناب آقای صالحی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی

با سلام

انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران خوشحال است که اینک چندمین برنامه‌ی حمایت از کتاب‌خوانی در قالب طرح عیدانه‌ی کتاب و با یارانه‌ی ۲۰ درصدی آن وزارت‌خانه برای فروش مستقیم کتاب‌ها در کتاب‌فروشی‌ها اجرا می‌شود و به این وسیله مراتب قدردانی خود را از چنین طرح‌هایی که کمک به کتاب‌خوانی است اعلام می‌دارد.

بدیهی است که انجمن داستان‌نویسان استان تهران در انجام چنین اموری پشتیبان و همراه شما خواهد بود. اما می‌خواهیم اعتراض خود را به بی‌توجهی به تولیدات فکری ایرانی و کار تألیف نیز جلب کنیم و این‌که یک‌سان یارانه‌دادن به کتاب‌های خارجی و ایرانی طبعاً به معنای کمک بیش‌تر به انتشار کتاب‌های خارجی و بیش‌تر سوق‌ دادن ناشران و کتاب‌خوان‌ها به سوی ترجمه و اجحاف در حق نویسندگان ایرانی است. چنان‌چه مطلع‌اید در نبود کپی‌رایت (که به‌رغم تلاش‌های چند ساله‌ی آن وزارت‌خانه‌ و درخواست بسیاری از نویسندگان هنوز لایحه‌اش در مجلس شورا به تصویب نرسیده است) و دستِ باز ناشران برای انتشار کتاب‌های خارجی به شیوه‌ی دلخواه خود، ادبیات و به‌خصوص داستان‌های ایرانی که با مشقت‌های گاه چند ساله نوشته می‌شوند،‌ به‌ سادگی در مرتبه‌ی دوم توجه ناشران قرار دارند. سهل‌ بودن دسترسی به کتاب‌های خارجی و امکان برگزیدن هر کتابی از میان میلیون‌ها کتابی که هر ساله در سراسر جهان منتشر می‌شود،‌ طبعاً تولید ادبیات و فکر ایرانی را مانند تولیدات دیگر ایرانی در رقابتی نابرابر قرار می دهد و دادن یارانه‌ی برابر به کتاب‌های خارجی و ایرانی به این نابرابری دامن زده است.

از این جهت از شما می‌خواهیم تمهیدی بیندیشید تا این نابرابری پایان یابد و جریان رشدیابنده‌ی ادبیات و سایر تألیفات ایرانی با پیداکردن امکان عرضه و فروش بهتر به چیزی که حق آن است برسد. ما مطمئنیم که با برابرتر کردن شرایط نویسندگان ایرانی با رقبایی از تمام جهان، شکوفایی آن را در چند سال بعد از آن شاهد خواهیم بود و نیز با پیوستن ایران به قرارداد جهانی کپی‌رایت، نویسندگان ایرانی در جایگاهی بالاتر از آن چه اکنون می‌بینیم خواهند ایستاد. ما امیدوار و بلکه مطمئنیم در آن صورت با ترجمه‌های بسیار بیش‌تر آثار ایرانی به زبان‌های دیگر نه فقط بازارِ کار درخوری در این زمینه برای جوانان با کم‌ترین سرمایه‌گذاری ایجاد خواهد شد که چه بسا ارزآوری مناسبی هم به دنبال آن حاصل خواهد گشت. امیدواریم که شما نیز دست‌کم در این امیدواری با ما سهیم باشید و در جهت رسیدن به چنان جایگاهی در اولین قدم و در برنامه‌های مشابه برای سال‌های آینده یارانه‌ها را (و هرگونه شرایطِ دیگری را هم) طوری تغییر بدهید که درنهایت به نفع کتاب‌های ایرانی باشد و نه خارجی.

پیشاپیش از توجه شما و گام‌هایی که تاکنون در جهت تسهیل نشر و کتاب‌خوانی برداشته‌اید سپاسگزاری می‌کنیم.

انجمن داستان‌نویسان استان تهران

۲۴ اسفند ۹۶

متن ویرایش شده‌‌ی نامه‌‌ی نخست:

جناب آقای صالحی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی

با سلام

انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران، مراتب قدردانی خود را از اجرای سومین طرح عیدانه‌‌ی کتاب، اعلام داشته و در انجام چنین اموری پشتیبان و همراه شما خواهد بود. اما شیوه‌‌ی برگزاری این طرح، مورد رضایت اعضای این انجمن نیست. به نظر ما اختصاص یارانه‌‌ی یکسان به کتاب‌‌های ایرانی و خارجی، سبب بی‌توجهی به تولید و تألیفات ایرانی شده و به معنای کمک بیش‌تر به انتشار کتاب‌های خارجی، سوق‌ دادن ناشران و کتاب‌خوان‌ها به سوی آثار ترجمه شده و اجحاف در حق نویسندگان ایرانی است. چنان‌که مطلعید با عدم تصویب و  اجرای قانون کپی رایت و اختیار ناشران برای انتشار کتاب‌های خارجی به شیوه‌ی دلخواه خود، ادبیات فارسی، به ویژه ادبیات داستانی- که گاهی با مشقت‌های چند ساله نوشته می‌شوند- در اولویت دوم ناشران قرار دارند. دسترسی آسان به کتاب‌های خارجی و امکان انتخاب کتاب دلخواه از میان میلیون‌ها اثری که سالانه در سراسر جهان منتشر می‌شود،‌ تولید ادبیات و فکر ایرانی را مانند سایر دستاوردهای ملی در رقابتی نابرابر قرار می‌‌دهد. اختصاص یارانه‌ی یکسان به کتاب‌های خارجی و ایرانی نیز به این نابرابری دامن می‌‌زند.

بنابراین از شما خواهشمندیم جهت اتمام این نابرابری تمهیدی بیاندیشید تا جریان رو به رشد ادبیات و تألیفات ایرانی، امکان عرضه و رشد یافته و به حق واقعی خود دست یابد. مطمئناً با برابر کردن شرایط نویسندگان ایرانی و خارجی، شاهد شکوفایی تألیفات فارسی خواهیم بود. همچنین با پیوستن ایران به قرارداد جهانی کپی‌رایت، نویسندگان وطنی در جایگاهی بالاتر از وضعیت فعلی خواهند ایستاد. ما مطمئنیم که اجرای این قانون، منجر به ترجمه‌‌ی آثار ایرانی، رونق بازار کار جوانان و ارزآوری مناسب می‌‌شود.

امیدواریم حضرتعالی  نیز با ما هم‌‌نظرباشید و در برنامه‌‌های آینده‌‌ی وزارتخانه شاهد تغییر روند تخصیص یارانه‌‌ی کتاب و ارتقای جایگاه تألیفات ایرانی باشیم.

از توجه و اقدامات ارزشمندتان جهت تسهیل صنعت نشر و ترویج کتاب‌‌خوانی سپاسگزاریم.

 انجمن داستان‌نویسان استان تهران

 ۲۴ اسفند ۹۶

همان‌‌گونه که مشاهده می‌‌شود مهم‌‌ترین اشکال نامه‌‌ی اصلی، طولانی بودن جملات است. جملاتی که سلسله‌وار در سه، چهار سطر ذکر شده و موجب ابهام و ملال می‌‌شود. نکته‌‌ی دیگر، عدم توجه به تفاوت انواع نامه است. نامه‌‌ی اداری، آن هم به وزیر، باید رسمی و موجز باشد. تکرار چند باره‌‌ی یک مطلب، تأثیر و توجه به آن را کاهش داده و اهمیت موضوع را مخدوش می‌‌کند. هم‌‌چنین با تغییر واژه‌‌هایی مانند اعتراض داریم، می‌خواهیم و… لحن طلب‌‌کارانه‌‌ی نامه به خواهش و تقاضا تبدیل می‌‌شود.

متن اصلی نامه‌‌ (پیام) دوم:

در سال نودوشش سرانجام تلاش‌های چندین نسل از داستان‌نویسان به ثمر نشست و این قشر نیز صاحب خانه و صنف شدند. اهمیت این اتفاق بر کسی پوشیده نیست و پیداست که تحقق خواسته‌ها و توقعات صنوف مختلف از راه ایجاد انجمن‌های صنفی قدرتمند و ریشه‌دار میسر است. تا پیش از برگزاری مجمع عمومی انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران در مردادماه سال نودوشش شاید حتی خوش‌بین‌ترین افراد نمی‌توانستند تصور کنند داستان‌نویسان از جریان‌ها و گعده‌های مختلف با طرز فکرها و جهان‌بینی‌های متفاوت بتوانند دور هم جمع شوند و کار ساده‌ای را به انجام برسانند چه رسد به تشکیل یک نهاد صنفی که همدلی و مرافقت و بردباری می‌طلبد و لاغیر. اما این اتفاق افتاد و در همان گام اول ضمن تصویب و تایید اساسنامه انجمن، هیئت مدیره هم انتخاب شد و موظف شد مطالبات داستان‌نویسان را پیگیری کند و تمام هم و غم خویش را به کار گیرد تا امور این صنف را حتی‌المقدور سر و سامانی بدهد.

طی این هشت ماهی که از تشکیل مجمع عمومی و انتخاب هیئت مدیره می‌گذرد با وجود تمام مشکلات و مصائبی که در راه بود (اعم از سنگ‌اندازی‌های مخالفان هرگونه جمع صنفی و مدنی تا نامه‌پراکنی‌های متوهمان توطئه تا اظهارات عمومی و خصوصی افرادی، حتی از هم‌صنفان، که به دلایلی وجود انجمن را برنمی‌تابیدند) هیئت مدیره منتخب کوشید با کمترین توجه به حواشی و صرفا با اتکاء به آنچه در مجمع عمومی گذشته بود و پیش چشم داشتن اساس‌نامه‌ای که بند بند آن مصوب داستان‌نویسان عضو است، راه خود را برود و کار خود را بکند. گزارش این تلاش‌ها تا به حال طی چند نوبت به اطلاع اعضا رسیده است و از این پس نیز چنین خواهد بود.

اینک انجمن صنفی داستان‌نویسان به ثبوت رسیده است. افراد و نهادهای مختلف دولتی و غیردولتی خود را موظف می‌بینند که با آن همچون یک نهاد صنفی برخورد کنند، به مذاکره و مشورت با آن بپردازند و در یک کلام نمی‌توانند نادیده‌اش بگیرند.

با تشکیل کمیته‌های مختلف انجمن، امید است که ضمن مشارکت بیشتر اعضا، با همیاری و همکاری خود داستان‌نویسان رفته رفته کارها سامان بگیرد و فعالیت‌ها بر مدار درست و اصولی به انجام برسد. بدیهی است که هر نهاد و انجمن که بخواهد پرتوان و قدرتمند مطالبات صنف خویش را پیگیری کند، نیازمند عضویت حداکثری هم‌صنفان و نیز همراهی و همکاری این اعضاست، لذا انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران امیدوار است در سال جدید واجدان شرایط عضویت خود را قطعی کنند و ضمن مشارکت در امور، هم‌صنفان خویش را در مسیر نیل به اهداف تعیین شده در اساس‌نامه یاری کنند.

انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران سال نو را به عموم هموطنان و بالاخص به نویسندگان عزیز سراسر کشور تبریک می‌گوید و امیدوار است سال جدید سال وفاق، صلح، زیبایی و مهربانی باشد.

هیئت مدیره انجمن صنفی داستان‌نویسان تهران

متن ویرایش شده‌‌ی نامه‌‌ی دوم:

خوشبختانه در سال نود وشش تلاش‌های چند نسل از داستان‌نویسان به ثمر نشست و این قشر نیز صاحب خانه و صنف شد. آشکار است که تحقق خواسته‌ها و توقعات صنوف مختلف با ایجاد انجمن‌های صنفی قدرتمند و ریشه‌دار میسر می‌‌شود. تا پیش از برگزاری مجمع عمومی انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران(مردادماه سال نودوشش) تصور گرد همایی نویسندگان از جریان‌‌ها وجهان‌‌بینی‌‌های متفاوت، برای خوش‌‌بین‌‌ترین افراد هم قابل تصور نبود. چه برسد به تشکیل یک نهاد صنفی با همدلی و موافقت و بردباری! اما این اتفاق افتاد و در همان گام اول، ضمن تصویب و تأیید اساسنامه‌‌ی انجمن، هیئت مدیره هم انتخاب و موظف شد مطالبات داستان‌نویسان را پیگیری نموده و تمام تلاش خویش را به کار گیرد تا به امور این صنف، سر و سامانی بدهد.

طی هشت ماهی که از تشکیل مجمع عمومی و انتخاب هیئت مدیره می‌گذرد؛ با وجود تمام مشکلات و سختی‌‌ها(اعم از سنگ‌اندازی‌ مخالفان مجامع  صنفی و مدنی، نامه‌پراکنی‌های متوهمان توطئه تا اظهارات عمومی و خصوصی بعضی از هم‌‌صنفان که وجود انجمن را تحمل نمی‌‌کردند.) هیئت مدیره‌‌ی منتخب کوشید با کمترین توجه به حواشی، اتکاء به رویدادهای مجمع و توجه به اساس‌نامه‌‌ی مصوب اعضاء، اقدامات مدّ نظر خود را انجام دهد. گزارش این تلاش‌ها طی چند نوبت به اطلاع اعضاء رسیده و پس از این نیز خواهد رسید.

اینک که انجمن صنفی داستان‌نویسان به ثبوت رسیده، افراد و نهادهای مختلف دولتی و غیردولتی با اعضای این صنف همکاری کرده؛ به مذاکره و مشورت با آن‌‌ها می‌‌پردازند و نمی‌توانند نادیده‌اش بگیرند.

بدیهی است که هر نهاد و انجمن که بخواهد پر توان و قدرتمند، مطالبات صنف خویش را پیگیری کند نیازمند عضویت حداکثری، همراهی و همکاری اعضاست. لذا انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران امیدوار است در سال جدید واجدان شرایط، عضویت خود را قطعی نموده و ضمن مشارکت در امور، هم‌صنفان خویش را برای دست‌‌یابی به اهداف تعیین شده در اساس‌نامه یاری کنند.

امید است با تشکیل کمیته‌های مختلف انجمن، شاهد مشارکت بیشتر اعضاء باشیم تا فعالیت‌ها بر مدار درست و اصولی به انجام برسد.

انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران سال نو را به عموم هموطنان -به ویژه نویسندگان عزیز سراسر کشور- تبریک گفته و امیدوار است سال جدید سال وفاق، صلح، زیبایی و مهربانی باشد.

هیأت مدیره‌‌ی انجمن صنفی داستان‌نویسان تهران

در این پیام نیز شاهد پیوستگی جملات هستیم. جملاتی که بی‌‌فاصله، بیان شده و سبب خلط مباحث می‌گردد. به بیان دیگر، سررشته‌‌ی کلام از دست خواننده در می‌‌رود و موضوع اصلی، گم می‌‌شود. علاوه بر جملات پیاپی، ذکر قیدهای غیرضروری نیز متن را ثقیل کرده است؛ قیدهایی که نه تنها حذفشان به محتوای متن هیچ آسیبی نمی‌‌رساند بلکه آن را خوش‌‌خوان‌‌تر و قابل فهم‌‌تر هم می‌‌کند. هم‌‌چنین در این متن چندین جمله، هم‌‌پوشانی دارند؛ جملاتی مترادف با بار معنایی یکسان که فقط کلماتشان عوض شده و مفهومی تکراری را بازگو می‌‌کنند. به طور کلی شیوه‌‌ی بیان این نامه، بیشتر گفتاری و محاوره‌‌ای است تا نوشتاری و رسمی.

به نظر می‌رسد انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان تهران نیاز به کمک دارد. بیایید به این انجمن کمک کنیم.

*منصوره رضایی: دکتری زبان و ادبیات فارسی

بازتاب:

یادداشت سردبیر سایت ادبیات اقلیت : «به یاوران انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان کمک کنیم»

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *