خانه / سوزان سانتاگ / سانتاگ فارسی: کتاب‌های واجب

سانتاگ فارسی: کتاب‌های واجب

پروژه‌ی انتشار آثار سوزان سانتاگ در ابتدا با انتشار مقاله‌ی «علیه‌ تفسیر» در مجلات سینمایی کلید خورد. اما رفته رفته کتاب‌هایی از این نویسنده به فارسی منتشر شدند هرچند تا سال‌ها بیشتر تاملات او روی عکاسی و مجموعه‌ جستارهای «درباره‌ی کمپ» بیشتر از سایر کارهای سانتاگ وارد گفتمان هنرمندان و نویسندگان ایرانی شدند. اما امروز مجموعه‌ی قابل توجهی از آثار این مولف و نظریه پرداز جریان ساز در دسترس است. کتاب‌های سانتاگ به فارسی که مطالعه‌ آن‌ها برای علاقه‌مندان و نویسندگان ضروری می‌نماید عبارتند از:

بیماری به مثابه استعاره؛   احسان کیانی خواه؛ حرفه نویسنده

خواندن این کتاب علاوه‌بر اینکه نگاه عمومی به مفهوم بیماری را در ناخودآگاه جمعی و حافظه‌ی تاریخی مورد مداقه قرار می‌دهد، به این نتیجه می‌رسد که گاهی بیماری خود به عاملی برای سرکوب فرد بیمار تبدیل می‌شود. درست مانند یک رنگین پوست یا زنی در یک جامعه‌ی مردسالار و سرکوبگر. درصورتی که بیمار برای جان به در بردن نیاز دارد تا تصوری توانمند از خود داشته باشد. به عقیده‌ی او بیماری به هیچ وجه نباید بخشی از هویت و موجودیت ذاتی کسی قلمداد گردد.

تماشای رنج دیگران؛ زهرا درویشیان، نشر چشمه

بخش عمده‌ای از آنچه امروز وارد گفتمان عمومیِ اخلاقی ما در این عصر اینستاگرام شده از دل این کتاب بیرون آمده است. نظر به رنج دیگران داشتن هرگز نباید با دیگری ساختن از کسی همراه باشد و هر بیان و ابراز احساسات کلیشه‌ای و دم دست قطعا در دایره‌ی دیگری ساختن از دیگران به واسطه‌ی رنجی که می‌برند و ما نمی‌بریم ختم خواهد شد. اما چه می‌شود کرد که ضبط و ثبت رنج دیگران خود در دوران ما به یک کالای پرفروش تبدیل شده است. تماشای رنج دیگران درباره‌ی این پدیده‌ها صحبت می‌کند. از این کتاب ترجمه‌های دیگری هم در بازار کتاب یافت می‌شود، از جمله ترجمه احسان کیانی در نشر گمان.

علیه تفسیر؛ مجید اخگر، نشر بیدگل

کتابی که انتشارش قطعا یک اتفاق ادبی و هنری محسوب می‌شد. هرچند که دیگر بسیاری از ایده‌های سانتاگ در این کتاب آنچنان که باید به کار نمی‌آید و در بسیاری از جاها ما از آلترناتیو‌های سانتاگ هم عبور کرده‌ایم اما بخش‌های قابل توجهی از این کتاب نظری و کلاسیک کماکان حاوی بصیرت‌های بی‌زمان هستند. این کتاب مجموعه‌ای است از نقد‌های ادبی، سینمایی و تئاتری که قطعا پس از مطالعه‌ی آن‌ها نگاهتان برای همیشه به روایت‌ها و رمان‌ها و نمایش‌ها تغییر می‌کند. بخش آخر کتاب نیز به نگاه سانتاگ بر آثار تجسمی اختصاص داده شده‌اند که از مهم‌ترین جستار‌های این بخش، نوشتارهای سانتاگ روی هنر کمپ است.

بانوی دریایی؛ حمید احیاء، نشر نشر نیلا

یک بازنویسی انتقادی و تهاجمی از نمایشنامه‌ی هنریک ایبسن به همین عنوان. سانتاگ با دوباره نویسی و دست بردن در این نمایشنامه، رویکردی تازه به اقتباس و بینامتنیت را پیشنهاد می‌کند. یک رویکرد تهاجمی برخلاف آنچه معمولا مورد پسند همگانی قرار گرفته است: اقتباس وفادار یا اقتباس آزاد. درحالی که کاری که سانتاگ در این اثر انجام داده، یک اقتباس انتقادی است. که درواقع یعنی اصلاح ساختاری و کم و زیاد کردن اثر اصل کاری بر مبنای یک نظریه مشخص و متقن ولی انتقادی.

عاشق آتشفشان؛ فرزانه قوجلو، نشر نگاه

رمان یکی از قله‌های کاری و هنری سانتاگ است و انتشار آن به فارسی می‌تواند درک اینجایی را از مفهوم رمان تاریخی عوض کند. گزینش و جورچینی روایت در کنار فکت‌های تاریخی و شکل استفاده از این دو در رمان نویسی و همینطور سهم تخیل نویسنده در این رمان نشان از یک پختگی هنری و ادبی دارد. کتاب زندگی یک اشرافی و همسر جوانش را در جمهوری ناپل تعریف می‌کند.

درباره عکاسی، مجید اخگر، انتشارات حرفه هنرمند

این کتاب بیشتر رویکردی زیباشناسانه دارد و علاوه‌بر این سعی دارد تا خود زیبایی را از نو در عکس‌ها کشف کند. درک فاصله میان زیباشناسی و خود زیبایی در این اثر یکی از دغدغه‌های اصلی سانتاگ است که در سایر آثار او نیز قابل ردگیری است. در عین حال درگردیسی جنبه‌های اجتماعی و فناورانه عکاسی نیز از زمان پیدایش تا دوران متاخر در این کتاب محل بحث است.

در عین حال( رمان نویس و استدلال اخلاقی)، رضا فرنام، نشر ثالث

به روایتی آخرین کتابی از سانتاگ است که پیش از مرگ مشغول تمام کردن آن بود. و شاید بی راه نباشد اگر بگوییم نسخه‌ی جدیدی است از کتاب «علیه تفسیر». چرا که می‌شود ایده‌ها و اندیشه‌های یک سانتاگ پخته را در خصوص اصلی ترین دغدغه‌هایش که موضوع کار او در طول دوران فعالیت هنری اش بودند در این کتاب خواند. که خیلی خلاصه و اجمالی عبارتند از زیباشناسی، زیبایی، اخلاق و سیاست‌های اخلاقی، نویسندگی و ادبیات آزادی و زیست روشنفکری.

گفتگو با رولینگ استون (متن کامل)، جاناتان کات ترجمه فرشیده میربغداد آبادی، حرفه هنرمند

این گفتگو یکی از بهترین و مفصل‌ترین مصاحبه‌ها با سانتاگ است و بهتر بود روی نت فارسی منتشر می‌شد. سانتاگ در این گفتگو به بسیاری از دغدغه‌ها و ایده‌هایش به شکلی شفاهی و سیال پر و بال می‌دهد و افکارش را در چالش با جاناتان کات در یک دیالکتیک جذاب پیش می‌برد. ازجمله ایده‌هایش درباره‌ی سبک، دیگری، بیماری و سلامتی، هنر پاپ و هنر نخبه و حقیقت. یکی از قسمت‌های جذاب این گفتگو نظرات سانتاگ درباره‌ی سایر هنرمندان هم عصرش است که بی پرده آن‌ها را بیان می‌کند.

 جاناتان کات علاوه بر سانتاگ گفتگوهای بلند دیگری با سایر چهره‌های انتقادی در آمریکا انجام داده که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به مصاحبه اساسی رولینگ استون با باب دیلن اشاره کرد که انشالله گفتگوی این نوبلیست ادبی هم با این مجله به فارسی منتشر شود.

 

همچنین ببینید

بریده کتاب/ رهایی

برشی کوتاه از کتاب سال سیل، اثر ترجمه نشده‌ی مارگارت اتوود

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *