خانه / برادران زاهد و دیوانه / زبان، قدرت و باقی قضایا

زبان، قدرت و باقی قضایا

سه سال پیش دعوت شدیم به همایشی ادبی در «آستراخان» روسیه، همایش ادبی کشورهای حاشیه‌ی خزر. همه‌ی این کشورها (به یک معنا همه‌ی کشورهای شوروی سابق) یا زبان اولشان روسی است یا زبان دوم. یعنی اگر کسی روسی بلد باشد در این کشورها با مشکل ارتباط زبانی مواجه نمی‌شود.

نشست که شروع شد با حضور ما که نه زبان اول و نه زبان دوممان (و نه حتی زبان آخرمان) روسی بود، جلسه به یک جلسه‌ی بین‌المللی واقعی تبدیل شد، جلسه‌ای که به نوعی زیر سایه‌ی روس‌ها بود.

کم کم متوجه شدیم هر چند موضوع و بهانه، نشست ادبیات است ولی منظور فراتر از این حرف‌هاست. بعد از فروپاشی روسیه، غرب به سرکردگی آمریکا تمام توش و توان خودش را برای ارتباط و نفوذ در جمهوری‌های استقلال یافته به کار برد و توفیق هم داشت. این جمهوری‌ها تجربه‌ی مستقل بودن را حتی به لحاظ ذهنی نداشتند و همین موضوع راه ورود آمریکا را باز کرد. حالا این همایش برگزار می‌شد که برادر بزرگتر (روسیه) که زمانی نقش پدر را داشت به دیگران بفهماند باید به اصل رجوع کنند و جهانی شدن، تله‌ای برای از دست رفتن خرده فرهنگ‌هاست.

بستر این گفتگو هم ادبیات بود و در جزییات هم به بهترین ترجمه‌ی آثار این جمهوری‌ها به زبان روسی جایزه دادند.

روسیه با فراست دریافته بود برای حفظ نفوذ خود بر جمهوری‌های از دست رفته‌اش، در کنار همه‌ی نقشه‌های نظامی و اقتصادی و … نباید موضوع گسترش زبان روسی را فراموش کند. زبانی که زمینه‌ی ظهور و بروز ادبیات است و ادبیات است که فرهنگ می‌سازد.

در پایان نشست بر توجه به خرده فرهنگ‌ها تاکید کردند و ترجمه‌ی آثار به روسی و از روسی و کیست که نداند توجه به زبان روسی راه به کجا و کدام رمان‌ها و اشعار می‌برد.

لابد این کار، کاریست که ما باید با زبان فارسی بکنیم با این تفاوت که تمدن زبان فارسی اولا بسیار ریشه‌دار و قدیمی است و ثانیا بسیار غنی و اساسا پشت پرده‌ی سیاسی ندارد. مگر اینکه پشت‌پرده‌سازان برایش بسازند.

آن سفر و این نشست درس مهم و بزرگی برایمان داشت، درس قدرت زبان و اینکه اگر اهل فرهنگ هم نیستیم باید فارسی را پاس بداریم.

همچنین ببینید

ابرهای کت و شلوارپوش

اصطلاح «عصر نقره‌ای» در دهه‌ی۳۰‌ عصر بیستم، توسط یکی از همفکرانِ گومیلوف به نام اوت …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *