خانه / یادداشت (صفحه 4)

یادداشت

علیه تاریخ

«آدم ما در قاهره» مجموعه‌ای از روزنوشت‌های دکتر قاسم غنی بعنوان سفیر ایران در قاهره، بعلاوۀ یک پیش درآمد به قلم گردآورنده این مجموعه، محمد قاند است. پیش‌درآمد مطول کتاب از روزنوشت‌ها مهم‌ترند. قائد به تحلیل و تفسیر این روزنوشت‌ها پرداخته و معیاری برای مواجهه با متونی که عنوان تاریخ …

ادامه نوشته »

از پارس تا پاریس

آنک!… پاریس سفرنامه‌ای متفاوت، نوشته‌ی مسافری متفاوت است. میرجلال‌الدین کزازی بیش از آن‌که به عنوان نویسنده و پژوهش‌گر شهرت داشته باشد با شیوه‌‌ی ویژه‌ی سخنوری‌اش شناخته می‌شود: بهره‌گیری از واژگان پارسی با لحن حماسی یا سره‌ گویی و سره نویسی. شیوه‌ای که سفرنامه‌ای نسبتاً ساده و معمولی را به اثری …

ادامه نوشته »

هنر مسجع‌نویسی

سیزدهم آوریل سالگرد درگذشت نویسنده‌ای است که اگر زودتر از این‌ها به جامعۀ ادبی ایران معرفی می‌شد می‌توانست یکی از الگو‌ها و مراجع الهامِ داستان‌نویسان زن ما باشد: میوریل اسپارک. در شرایطی که کتاب‌های زنانِ داستان‌نویس و روزنامه‌نگار ما هر روز بیشتر از پیش در فضاهای مردانه می‌گذرد و از …

ادامه نوشته »

از رئالیسم تا مدرنیسم (۵)

  چنان‌که گفتیم، توجه به سبک و فرم به‌عنوان یک عنصر تغییردهنده و پویا برای گذار از سیطره‌ی نگرش سلب و ایستای رئالیستی، ویژگی مشترک رمان‌های تمامی داستان‌نویسانی بود که از آنان به‌عنوان مدرنیست نام برده شد. در این میان، مدرنیست‌هایی مانند ویرجینیا وولف برخی جزیی‌نگری‌های رئالیست‌ها را می‌ستودند، اما …

ادامه نوشته »

از رئالیسم تا مدرنیسم (۴)

یکی از مولفه‌های مدرنیسم، رمان‌نویسی و نظریه‌پردازی درباره‌ی رمان مدرن بوده است و هنری جیمز به بهترین نحو از این ویژگی برخوردار بود. به زعم او، رمان‌نویس باید ضرورت شناخت نظری رمان را دریابد، کاری که فلوبر و زولا در میان فرانسوی‌زبان پیش‌تر پیشه‌ی خود کرده بودند و رمان‌نویسان انگلیسی …

ادامه نوشته »

به یاوران انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان کمک کنیم

در پی انتشار مطلبی با عنوان «به انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان کمک کنیم» در مجله‌ی الف‌یا، سایت ادبیات اقلیت مطلبی به قلم سردبیر با عنوان «به یاوران انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان کمک کنیم» منتشر کرد. الف‌یا از ادامه‌ی این گفت‌وگو میان سردبیر سایت ادبیات اقلیت و خانم دکتر رضایی و …

ادامه نوشته »

به انجمن صنفی کارگری داستان‌‌نویسان کمک کنیم

در روزهای پایانی سال نود و شش، شاهد صدور دو پیام از سوی انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان تهران بودیم. نامه‌‌‌‌هایی که محتوای قابل اعتنا و در خوری داشتند اما سبک نگارششان با نام انجمن صنفی داستان نویسان تهران، ناسازگار می‌‌نمود. اگرچه درباره‌‌ی ماهیت چنین انجمنی، اختلاف نظرهایی وجود دارد اما …

ادامه نوشته »

واگذار شد؟ می‌شود؟ خواهد شد؟ شاید بخواهد بشود؟

برای من روشن‌فکر یک تعریف دارد و آن کسی است که از توان زبانیش نان می‌خورد یا با آن جایگاه اجتماعی خود را معین می‌کند. از قصه‌نویس تا نظریه‌پرداز استراتژیک، از شاعر تا نقال، حتی در نگاهی سهل‌گیرتر کاپی‌رایتر تبلیغات، همه روشن‌فکر هستند و این «روشن‌فکر» فقط یک اصطلاح است …

ادامه نوشته »

ادبیات آزادی‌ست

بسم الله دوست داشتم وقتی این یادداشت را می‌نویسم کمی از بی‌سر و سامانی اطرافم بیرون آمده باشم. دوست‌تر داشتم که میز کارم آنقدر خلوت شده باشد که یک صبح پرنور پشت آن بنشینم و در نهایت آرامش بنویسم. اما حالا این کلمات از دل یک اتاق شلوغ که به …

ادامه نوشته »

هشتگ، رهش

امیرخانی یک برند است. در روزگار کتاب‌نخوانی ما برندها خوانده می‌شوند. در واقع «فقط» برندها خوانده می‌شوند. کتاب‌های معروفی که در نتیجۀ جستجوی بین قفسه‌های کتاب‌فروشی‌ها پیدا نمی‌شوند؛ بلکه به ضرب تشویق رامبد جوان و صدها جایزۀ ارزندۀ دیگر خوانده شده و حتما در قاب اینستاگرام خواننده ثبت می‌شوند. اسم …

ادامه نوشته »

از رئالیسم تا مدرنیسم (۳)

نخستین نشانه‌های اصلاح سبک و فرم رئالیستی در رمان‌های نویسندگانی همچون گوستاو فلوبر، فئودور داستایوفسکی، امیل زولا، هنری جیمز ظاهر ‌شد. می‌توان هم‌صدا با رولان بارت، این نشانه‌ها را کشمکش مؤلفان برای مقاومت در برابر جذب و هضم شدن در ادبیات، یعنی آثار ادبی بورژوازی دانست. اول، سبک و به …

ادامه نوشته »

دشمنی آدم‌ها با روایت بی‌سرانجام

گاه از کسی دربارۀ فیلمی که دیده، یا دربارۀ داستانی که خوانده یا شنیده سوال می‌کنید. می‌پرسید «چه طور بود؟» و جواب می‌شنوید «هیچی بابا! بی سر و ته بود.» این «بی سر و ته بودن» دقیقا چه خصوصیتی است و چرا روایت بی سر و ته این همه مغضوب …

ادامه نوشته »