خانه / یادداشت (صفحه 4)

یادداشت

میراث داستانی گلشیری در سازه‌ها و شگردهای رواییِ داستان کوتاه

هیچ موضوعی در داستان فارسی، بخصوص داستان کوتاه دهه‌ی هفتاد و هشتاد، بیش از میراث داستانی گلشیری در داستانِ پس از خودش، محل بحث نبوده است. باری بحث معمولاً بیش از اینکه بر سر مختصات فنی داستان گلشیری باشد، بر سر تاثیر او در محفل‌های ادبی و رابطه‌ی مرید و …

ادامه نوشته »

«جن» در داستان فارسی به مثابه‌ی فقر اندیشه

به نظر می‌‌رسد «جوزف نای» در کتاب معروفش «قدرت نرم»، فریب پیش‌‌بینی‌‌های اقتصاد جهانی در حوالی ۲۰۵۰ را نخورده است. به زعم او حتا اگر چین و امریکا و هند، در سی و اندی سالی که در پیش روست قدرت برتر اقتصادی جهان باشند، اروپا همچنان خاستگاهِ قدرت نرم است. …

ادامه نوشته »

زوالِ گلشیری

هوشنگ گلشیری در زندگی نه چندان طولانی خود چنان بر ادبیات ایران تاثیر گذاشته است که نمی‌‌‌‌‌توان داستان‌‌‌‌‌نویسی ایران را بی نام او فرض کرد. این تاثیر را می‌‌‌‌‌توان هم از لحاظ فرم و هم نگاه به مباحث مختلف در داستان‌‌‌‌‌های او دید. مهم‌‌‌‌‌ترین اثر او، «شازده احتجاب» را شاید …

ادامه نوشته »

مخاطب، جهان گلشیری

تعداد نویسندگانی که در دوره‌های مختلف به دلیل هواداری یا فعالیت از یک حزب یا جریان سیاسی خاص، زندانی یا تحت فشار بوده‌اند در تاریخ ما کم نیست؛ اما از بین آن‌ها کمتر همچون گلشیری قواعد و اصول مشخص و خط­کشی شده‌ای برای جدا کردن ساحت ادبیات و داستان از …

ادامه نوشته »

اگر از ما بنویسند برده‌ایم

حرف زدن از گلشیری جواز می‌خواهد. این ادعای فرزانه طاهری، همسر هوشنگ گلشیری است. ماهنامه تجربه، فروردین ۹۱  گلشیری را با تیتر «در غیاب پدرخوانده» روی جلد برد. پرونده‌ای مختصر با روایت‌هایی از دوستان و شاگردان گلشیری و روایتی منتشر نشده از دیدار اعضای کانون نویسندگان با امام خمینی به …

ادامه نوشته »

کتاب‌شناسی درباره‌‌‌‌‌‌‌ی گلشیری

درباره‌‌‌‌‌‌‌ی هوشنگ گلشیری زیاده‌ها نوشته‌اند. بیش از ۱۰۰ پایان‌‌‌‌‌‌‌نامه‌‌‌‌‌‌‌ی دانشگاهی در پایگاه اطلاعات علمی ایران، «گنج»، درباره‌‌‌‌‌‌‌ی آثار و اندیشه‌های هوشنگ گلشیری ثبت شده است.   «حسن میرعابدینی» در کتاب «صد سال داستان‌نویسی ایران» و در فصل «داستان‌نویسان مدرنیست»، از نویسندگان جنگ اصفهان نوشته است و اینکه هوشنگ گلیشری یکی …

ادامه نوشته »

جای خالی روایت در ترانه‌ی فارسی

وقتی ترانه می‌شنویم، نیاز به قلابی داریم که ما را به ترانه جذب کند و پس از جذب همراه ترانه نگه دارد. بداعت و نوآوری می‌تواند قلاب جذب باشد، اما شاید قلاب خوبی برای همراه نگاه داشتن نباشد. از سویی دیگر، امر بدیع خیلی زود بدل به امر مالوف و …

ادامه نوشته »

با چه نیتی نقد می‌کنیم؟

پیش‌نوشت: همواره نسبت به این که واژه «ما» را در نوشته‌هایم به کار ببرم، اِبا داشته‌ام ولی دریافتم از همکاری با دوستانم در بنیاد و مجلّۀ ادبی الف‌یا این است که کم‌وبیش می‌توان از این واژه بهره گرفت، با این که من نمی‌توانم تأیید کنندۀ همه رفتارها و نوشته‌ها در …

ادامه نوشته »

مراقب مرگ نارگیلی باشید یا شاید هم نباشید

احسان سردبیر یک مجله‌ی ادبیات داستانی است. او هر ماه با خواهش و تمنای فراوان به نویسنده‌هایی که می‌شناسد زنگ می‌زند، استاد صدایشان می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد که بزرگواری‌ای در حق حقیر (یعنی همان احسان) بکنند و داستان جدیدی اگر نوشته‌اند در اختیار مجله‌ی خودشان بگذارند تا خوانندگان هم …

ادامه نوشته »

حلزون آبی، ترابرد حافظه و خدشه در روایت

دکتر دیوید گلنزمن که استاد دانشگاه یوسی‌ال‌اِی است و تیم همکارانش می‌گویند نه تنها با نظریه‌ی قدیمی‌ای که می‌گفت حافظه به سیناپس‌های عصبی مربوط است مخالف اند، بلکه نظریه‌ی جدیدشان را که می‌گوید حافظه منشأی دیگر دارد به آزمایش گذاشته‌اند. آن‌ها آران‌اِی یک نوع نرم‌تن دریایی را که معمولاً به‌ش …

ادامه نوشته »

بیانِ سرکوب‌گر بیان

سال‌ها پیش همراهِ رفیقی که اهل فوتبال نبود، فوتبال می‌دیدیم. یکهو پرسید «این مایکل اوون مگه اسپانیایی نیست پس چرا توی تیم بایرن‌مونیخ بازی می‌کنه؟» گفتم: «این مایکل اوون نیست، جرارده. اوون اسپانیایی نبود، انگلیسی بود. این تیم بایرن مونیخ نیست، لیورپوله. بعد بازیکنای یک کشور می‌تونن تو تیم‌های باشگاهی …

ادامه نوشته »

جای خالی آموزه‌ها و مناسک دینی در عشایر ایران

محمد بهمن‌بیگی، کمی پیش از سررسیدن سال ۱۳۰۰ شمسی از پدر و مادری ایلیاتی در جنوب فارس به دنیا آمد.[۱] بالاترین سمت اداری‌اش در دوران پهلوی، مدیر کل آموزش عشایری کشور بود و در آن دوران که جمعیت ایران به ۳۰ میلیون نفر نمی‌رسیده، حدود ۱۲ هزار معلم تربیت کرد، بیش …

ادامه نوشته »