خانه / شعر (صفحه 5)

شعر

شش گانه‌ی معلم(۵)

۲- شعر هجرت: ۲-۱- معرفی شعر: «هجرت» بلندترین شعر معلم است؛ ۴۵۶ بیت دارد و نمونه‌ی عالی مثنوی‌های معلم است. بن‌مایه‌های فکری معلم در این شعر به خوبی نمود یافته‌اند. مثنوی یکی مانده به آخر دفتر «رجعت سرخ ستاره» است و با اندک تسامحی، خلاصه و چکیده‌ی همه‌ی آنچه که …

ادامه نوشته »

شش گانه‌ی معلم(۴)

مبحث سوم: بررسی رابطۀ فرم، محتوا و مضمون: ۱- درآمد: در این مبحث، انسجام شعر معلم مورد بررسی قرار می‌گیرد. ابتدا انسجام بین محتوا و فرم و سپس انسجام درونی بین عناصر محتوایی، یعنی موضوعات و مضامین. فرم یعنی مجموعه­ی نکات زبانی و بلاغی، «شکل ظاهر اثر، ساختار اثر، سبک …

ادامه نوشته »

شش‌گانه‌ی معلم(۳)

۳- معانی ۳-۱- تغییر بافتار یکی از نکاتی که شعر معلم را در پار‌ه‌ای از موارد بسیار دشواریاب کرده است، نوع تغییر بافت‌های اوست که با هنرسازه­‌ی التفات‌ فرق دارد. التفات در تعریف و کاربرد رایج، از حد تعویض خطاب از غایب به گوینده‌ یا گوینده به مخاطب و امثال …

ادامه نوشته »

شش‌گانه‌ی معلم(۲)

مبحث دوم: گونه‌ها و علل دشوارگویی: ۱- درآمد بارز‌ترین خصیصه‌ی زبان معلم، دشواری و دیریابی آن است. چند نکته درباره‌ی دشواری شعر معلم در چاپ‌های اشعارش قابل ذکر است: نخستین کتاب او، «رجعت سرخ ستاره»، با پاورقی‌های متعدد خود شاعر همراه بود. این پاورقی‌‌ها عمدتا به تلمیحات فرهنگ یهود بازمی‌گشت …

ادامه نوشته »

ای رفتنت بهار ولی شوخ و شنگ‌تر…

نخستین‌بار که شعر «غلامرضا شکوهی» را شنیدم و نامش را، نخستین روزهای حضورم در مشهد (پاییز سال ۶۸) بود که دوستی شاعر، ابیاتی از یک غزلش را برایم خواند. آن غزل، ابیاتش بیش از این است ولی من این چهار بیت را ازهمان زمان، در حافظه دارم: من پاره‌های قلبم …

ادامه نوشته »

از نو غزل

شاعرانی که در دهه‌ی چهل غزل می‌گفتند باید انسان‌های عجیبی بوده‌باشند. چنانکه کم و بیش چنین نیز هستند. زیرا سماجت آنان برای تداوم این شکل از شعر فارسی، آن هم در دوره‌ی اوج شعر نیمایی و سپید، دل بزرگ و ایمان راسخی می‌خواست. غزل‌سرایان آن دهه را به راحتی می‌توان …

ادامه نوشته »

دور از هیاهوها

سید حسن حسینی به همراه دوستانش _که ستاره‌های ادبیات و هنر نسل انقلاب بودند_ از حوزه‌ی هنری رفت و پس از انتشار مجموعه‌ی عاشورایی ارجمند و جریان‌ساز «گنجشک و جبرئیل» که محصول همان سال‌ها بود ولی در سال ۱۳۷۱ منتشر شد، تا سال‌ها مجموعه شعر دیگری منتشر نکرد. گنجشک و …

ادامه نوشته »

شش‌گانه‌ی معلم(۱)

در ادامه‌ی بحث مثنوی‌های موفق اتقلابی، می‌خواهیم به شعر «علی معلم دامغانی» بپردازیم. نظر به جایگاه معلم، سبک خاص و حجم آثار او، شش شماره از نوشته‌ها را به او اختصاص می‌دهیم: قسمت اول: معرفی معلم و آثارش _بلاغت: معانی و بیان، بدیع، عروض و قافیه قسمت دوم: گونه‌های دشوارگویی …

ادامه نوشته »

از شریعت در آینه معرفت تا نی‌انبان مشرک

بازخوانی مقاطع گوناگون تاریخ معاصر، بدون تبیین خاستگاه‌ها و بررسی زمینه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن نمی‌تواند تصویر روشنی از آن دوره‌ی تاریخی به دست دهد. با تبیین وضعیت تحولات فکری و فرهنگی آن دوره، شاید راحت‌تر بتوان به بازخوانی آن دوره پرداخت. جدایی نسل اول شاعران انقلاب از حوزه‌ی …

ادامه نوشته »

سیمرغ‌های یخ‌زده

چند روز پیش، مطلبی عالمانه از دکتر «رضا بیات» در این پایگاه منتشر شد درباره‌ی مثنوی شاعر استاد، مرحوم آقای دکتر«سید حسن حسینی»: «فصلی از منظومۀ مرداب‌ها و آب‌ها». ظاهراً ایشان پیشتر در همین پایگاه، شعر دکتر «محمدمهدی سیار» را که با اجرای دکتر «میثم مطیعی» در نماز عید فطر …

ادامه نوشته »

قطعات دو طرفه

«پروژه‌ی پاساژ‌ها» نوسازی ماتریالیسم تاریخی است. «والتر بنیامین»، نویسنده و منتقد آلمانی با درآمیختن بی‌شمار نقل قول از نویسندگان و روزنامه‌نگاران اروپایی در دوران پوست‌اندازی مدرنیته، و با عقب و جلو رفتن در زمان، نشان می‌دهد که چطور فضاهای تازه‌ای در شهر و متن پاریسی زاده شدند. مطالعه‌ی تطبیقی و …

ادامه نوشته »

دوستان هم گاه خنجر می‌زنند…[۱]

  بدونِ شک اگر همه‌ی آن‌چه که به عنوانِ «تاریخ» مفروض است (فارغ از جهت‌گیری‌های سیاسی و فرهنگی) دُرُست و دقیق روایت شود، دیگر نباید نگرانِ حافظه‌ی تاریخیِ مردم باشیم. تاریخ به گواهِ خودش توانِ حفظِ خویشتن را خواهد داشت و نخواهد‌گذاشت که جایگاه و موقعیت‌ها با یکدیگرتعویض و صفت‌ها …

ادامه نوشته »