خانه / شعر (صفحه 5)

شعر

حافظ چه کار دارد به آیت‌الله بروجردی؟

سی و چند سال پیش بود که اولین کنگره‌ی بزرگداشت «شهریار» به مدت سه روز با حضور خودش در تبریز برگزار شد. از هر استان یک یا دو شاعر شناخته‌شده هم دعوت شده بود. من هم از همدان، تنها میهمان کنگره بودم. این‌که کنگره چه بود و چه‌طور بود و …

ادامه نوشته »

انسان معنوی و حافظ

حافظ تنها یک شاعر نیست، حافظ حافظۀ جمعی ماست. حافظ آینه‌ایست که فرهنگ و تبار ما را نشان می‌دهد؛ آینه‌ای که هر کس خود را در گوشه‌ای از تصویر بزرگ آن می‌یابد. از همین روست که دینداران در قامت حافظْ یک عالمِ عارف می‌بینند و دیگران او را فردی عاشق‌پیشه، …

ادامه نوشته »

نکته‌هایی چند درباره‌ی وزن دوری

ناآشنایی تعدادی از شاعران معاصر _جوان و غیر جوان‌_ و بُروز اشکالات موجود در وزن شعرهایشان انگیزه‌ای شد برای یادآوریِ نکته‌هایی درباره‌ی وزن دوری که در ادامه‌ی این نوشته می‌آیند. این نکته‌ها هرچند به‌ظاهر روشن می‌نمایند، به نظر می‌رسد برای شعر معاصر، که مقداری عجولانه در حال تولید است، نیاز …

ادامه نوشته »

شهریار را باید دوست داشت

سراپا حاشیه است شهریار. در هر جمعی نامش را ببری کسی هست که چیزی درباره‌اش بگوید. اغلب این گفته‌ها هم با این روال پیش می‌آید که: «شهریار شاعر خوبی است اما…» پشت این اما می‌توانی نکته‌ها و خرده‌های مختلفی ببینی و بشنوی. حاشیه داشتن، نه تنها امروز که سال‌ها از …

ادامه نوشته »

دوباره شعر بخوانیم(۲)

بیهوده برایت شعر می‌گفتم بیهوده برایت دامن گلدار می‌خریدم بیهوده.. مثل آینه نگاه می‌کردی. مثل صندلی می‌ایستادی و مثل میز… همان بهتر که گریختم تو جزو اشیاء شده بودی این شعر از مجموعه‌ی «روز بخیر محبوب من»، چاپ سوم ۱۳۹۱، نشر مینا، انتخاب شده است. «آینه» یکی از استعاره‌های رایج …

ادامه نوشته »

شش‌گانه‌ی معلم (۶)

۴- موضوعات پربسامد در مثنوی‌های معلم: مقصود از اندیشه، بن‌مایه‌های فکری است نه عناصر خیال و صورت‌های ظاهری. برای رسیدن به این بن‌مایه‌ها، باید ظواهر کلام و روایت هنری اشعار را کنار گذاشت و به تعبیر فرمالیست‌ها، مایگان (thematics) را در تقابل با پیرنگ (plot) شناخت (شفیعی کدکنی ۱۳۹۱: ۱۹۹). …

ادامه نوشته »

شش گانه‌ی معلم(۵)

۲- شعر هجرت: ۲-۱- معرفی شعر: «هجرت» بلندترین شعر معلم است؛ ۴۵۶ بیت دارد و نمونه‌ی عالی مثنوی‌های معلم است. بن‌مایه‌های فکری معلم در این شعر به خوبی نمود یافته‌اند. مثنوی یکی مانده به آخر دفتر «رجعت سرخ ستاره» است و با اندک تسامحی، خلاصه و چکیده‌ی همه‌ی آنچه که …

ادامه نوشته »

شش گانه‌ی معلم(۴)

مبحث سوم: بررسی رابطۀ فرم، محتوا و مضمون: ۱- درآمد: در این مبحث، انسجام شعر معلم مورد بررسی قرار می‌گیرد. ابتدا انسجام بین محتوا و فرم و سپس انسجام درونی بین عناصر محتوایی، یعنی موضوعات و مضامین. فرم یعنی مجموعه­ی نکات زبانی و بلاغی، «شکل ظاهر اثر، ساختار اثر، سبک …

ادامه نوشته »

شش‌گانه‌ی معلم(۳)

۳- معانی ۳-۱- تغییر بافتار یکی از نکاتی که شعر معلم را در پار‌ه‌ای از موارد بسیار دشواریاب کرده است، نوع تغییر بافت‌های اوست که با هنرسازه­‌ی التفات‌ فرق دارد. التفات در تعریف و کاربرد رایج، از حد تعویض خطاب از غایب به گوینده‌ یا گوینده به مخاطب و امثال …

ادامه نوشته »

شش‌گانه‌ی معلم(۲)

مبحث دوم: گونه‌ها و علل دشوارگویی: ۱- درآمد بارز‌ترین خصیصه‌ی زبان معلم، دشواری و دیریابی آن است. چند نکته درباره‌ی دشواری شعر معلم در چاپ‌های اشعارش قابل ذکر است: نخستین کتاب او، «رجعت سرخ ستاره»، با پاورقی‌های متعدد خود شاعر همراه بود. این پاورقی‌‌ها عمدتا به تلمیحات فرهنگ یهود بازمی‌گشت …

ادامه نوشته »

ای رفتنت بهار ولی شوخ و شنگ‌تر…

نخستین‌بار که شعر «غلامرضا شکوهی» را شنیدم و نامش را، نخستین روزهای حضورم در مشهد (پاییز سال ۶۸) بود که دوستی شاعر، ابیاتی از یک غزلش را برایم خواند. آن غزل، ابیاتش بیش از این است ولی من این چهار بیت را ازهمان زمان، در حافظه دارم: من پاره‌های قلبم …

ادامه نوشته »

از نو غزل

شاعرانی که در دهه‌ی چهل غزل می‌گفتند باید انسان‌های عجیبی بوده‌باشند. چنانکه کم و بیش چنین نیز هستند. زیرا سماجت آنان برای تداوم این شکل از شعر فارسی، آن هم در دوره‌ی اوج شعر نیمایی و سپید، دل بزرگ و ایمان راسخی می‌خواست. غزل‌سرایان آن دهه را به راحتی می‌توان …

ادامه نوشته »