خانه / احمد امیرخلیلی

احمد امیرخلیلی

جنونِ منطقیِ آقای ترانه سرا!

شاید اگر کسی جز دکتر افشین یداللهی این ترکیب را به کار می‌بست با این دقت به آن نگاه نمی‌کردم، نه برای اینکه نام افشین یداللهی پشتوانه‌ی این ترکیب است و ما جماعتِ شرقی برای هرچه که نمی‌فهمیم‌اش کف و سوت و هورایی می‌کشیم، نه به واسطه‌ی اینکه متخصّص اعصاب …

ادامه نوشته »

پنجاه سال با جنّتی عطایی

سکانس بیست و ششم. دی ۱۳۷۲٫ کاشان زیاده عرضی نیست، ممنوعیت داشتن دستگاه پخشِ ویدئو برداشته شده است، با خیال راحت نوار “وی اچ اس” را داخل دستگاه می‌گذارم و صدایی رسا می زند زیر آواز: مردم همیشه مردم، ایران همیشه ایران مردم همیشه مردم، ایران همیشه ایران[۱] سکانس بیست …

ادامه نوشته »

پنجاه سال با جنّتی عطایی

  سکانس اول. شهریور ۱۳۴۷٫ شیراز پدربزرگ پیچ رادیو را می‌چرخاند و بر‌می‌گردد سرجایش و تکیه می‌دهد به پشتی. با صدای ترانه‌ای که در حال پخش شدن است، پدربزرگ به فکر فرو می‌رود. از چهره‌اش می‌شود فهمید در حال مرور خاطراتی است که سال‌ها از آن گذشته. با اینکه تصاویرِ …

ادامه نوشته »

ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش پنجم)

” در ترانۀ نوینِ ایران زمین، ترانه‌نویسْ شاعر است، تصویرساز است. با یک تصویر، به اندازۀ چند صد صفحه می‌تواند حرف بزند. ترانۀ نوینْ ادامۀ منطقیِ شعرِ معاصر است. شاعر، نقاش است. ترانه هم مثل نمایش‌نامه و قصّه، نخست به یک مفهوم یا یک تصویر کلّی نیاز دارد و بعد …

ادامه نوشته »

ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش چهارم)

در ابتدای این بخش، نویسندۀ این سطور توضیحی را بر خود واجب می‌داند تا در میانه‌های متنْ کج‌فهمی یا نقطه‌کوری در ذهن خوانندگانِ این مطالب ایجاد نشود. هدف از نوشتن این سلسله یادداشت‌ها، جستجو و تحقیق برای یافتن مفرّی است که پا به پای تحولاتِ تاریخی به ریشه‌ها، علّت‌ها و …

ادامه نوشته »

ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش سوم)

حال با شناخت اینکه شعر چه ویژگی‌هایی دارد و شعر خوب چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد، به این نقطه خواهیم رسید که آیا ترانهْ خارج از معنایِ لغویِ آن می‌تواند به تنهایی گونه‌ای از شعر باشد یا خیر؛ و آیا ملزم به همنشینی با موسیقی ‌است؟ برای این بحثْ به …

ادامه نوشته »

ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش دوم)

هرکلامی خارج از این استاندارد و ویژگی‌ها تنها به صِرف اینکه عاطفه‌ای دارد یا تخیلی در آن است، زبان، فرم یا آهنگ خاصی را دارد نمی‌توان شعر نامید و در زُمرۀ نظم یا نثر قرار داد. نظم به این معنا که کلمات تنها بر روی وزنْ بدون دارا بودنِ هیچ …

ادامه نوشته »

ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟

در ابتدا برای صحبت در مورد ترانه باید چند سوال در باب خاستگاه ترانه و ماهیت کلام در موسیقی مطرح کنیم و به پاسخ آن بپردازیم تا به همراه خوانندگان این بحث، با درک این که نویسنده‌ی این سطور از چه سخن می‌گوید، وارد مباحث دیگر این حوزه شویم. در …

ادامه نوشته »