خوانش دینی از ادبیات داستانی معاصر

یادداشت دبیر پرونده

زهره عارفی:کارشناس ارشد زبان وادبیات فارسی، نویسنده، منتقد ادبی، داورجشنواره کتاب سال و دیگر جشنواره‌ های داستانی، نویسنده مجموعه داستان «روی موج 14» و رمان «فرمان یازدهم».

Zohreharefi03@gmail.com

نوشته ۲۰ دی ۱۳۹۵ ذیل پرونده
نظر بدهید |

??
خوانش دینی می‌تواند نوعی خوانش ادبی باشد؛ خوانشی که قادر است از نگاه دین به کشف یا رصد معانی همسو با جهان‌شناسی دینی پنهان در لایه‌های متن برسد.در این پرونده سعی شده با این نگاه به سراغ ادبیات داستانی معاصر برویم. لذا لازم بود ابتدا منظور از عنوان پرونده برای مخاطبان روشن و دو ترکیب «خوانش دینی» و «ادبیات دینی» که این روزها به‌شدت چالش برانگیز شده‌اند، از هم تفکیک شود. این کار را اکبر شریعت در یادداشتی با نام «خوانش دینی یا ادبیات دینی؟» بررسیده است. الاهه علیخانی نیز این خوانش را تعمیم داده و مقاله‌ای با عنوان «نوشتار مکتوب بر ستارگان» که ماهیت داستان علمی‌/تخیلی و ارتباط آن با دین را توضیح می‌دهد، به فارسی برگردانده است. از نظر سیدمرتضی حسینی شاهترابی نیز گاوهای برنزیِ محمدآصف سلطان‌زاده، بر بن‌مایه‌های دینی ایستاده‌ و بر دو باور «آخرالزمان» و «ظهور منجی» تاکید می‌کند. محمدقائم خانی نیز شخصیت‌های رمان را با ذره‌بین یونگ و تحلیل انسان‌شناسه‌ای بررسی و نگریسته است و مجید اسطیری در تاملی هرچند کوتاه مشی معنوی لئون تولستوی را در رمان آنا کارنینا مورد نقد و نظر قرار داده است.

جز این‌ یادداشت‌ها که بر آثار بزرگسالان نوشته شده، معصومه میرابوطالبی به سراغ داستان نوجوان رفته و سه‌گانه آینده کهن نوشته‌ی آرمان آرین را که بازنویسی حکایات دیروز است و به زبان امروز نوشته شده‌اند، با نگاه دین‌مدار مرور کرده است. زینب علیزاده هم سه داستان از کلر ژوبرت نویسنده کودک و نوجوان فرانسوی‌الاصل مقیم ایران را انتخاب کرده و موتیف دین را در داستان‌های او کاویده است.

به گمان بنده نیز یکی از روش‌های خوانش دینی تکیه بر نظریه «تحلیل انتقادی گفتمان» است و در این مجال هرچند مختصر سعی کردم این نظریه را بر داستان رودخانه اثر اوکانر پیاده کنم، به این امید که خوانش دینی را به مثابه خوانشی ادبی و در زمره‌‌ی آنها قرار دهیم.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


حقوق مادی و معنوی مطالب این وب‌گاه برای الف‌یا محفوظ است. © 2017
ساخت نیمروز